Children of Men / Ludzkie dzieci (2006) - Alfonso Cuarón

Długo Ludzkie dzieci czekać musiały na swoją kolej, abym na własne oczy mógł się przekonać, że świetne recenzje jakie wówczas przed ponad dekadą praca Alfonso Cuaróna zbierała, nie były szyte na wyrost. Na usprawiedliwienie tylko dodam, iż moje karygodne ociąganie się było wprost powiązane z osobistym niezbyt entuzjastycznym odbiorem oscarowej Grawitacji. Tyle że jak Grawitacja wydała mi się przeładowana bezduszną techniką, a uboga wyraźną treścią (nie trafiła do mnie tamta filozofia – może trafi kiedyś w przyszłości), tak tegoroczna Roma okazała się dziełem wielkiego formatu, idealnie kojarzącym ze sobą techniczne możliwości, artyzm i treść właśnie. Tym samym nagle, wbrew wcześniejszym uprzedzeniom Cuarón stał się dla mnie interesującym obiektem filmowego zainteresowania, a jego wizja przyszłości nie musi już czekać lat przynajmniej kilku na maksymalnie subiektywną ocenę. Jak się okazało to potwornie mroczna przez wzgląd na swoje duże prawdopodobieństwo perspektywa niedalekiej przyszłości, zawierająca w sobie wszystkie najważniejsze cechy kina apokaliptycznego, podbudowanego zarazem intrygującą kwestią polityczno-społeczną. Istotą w niej zaburzająca delikatną równowagę migracja ludności z terenów konfliktów, zorganizowana przestępczość z cechami terroryzmu, kryzys demograficzny o podłożu biologicznym, krusząca resztki ładu społecznego anomia i wszechogarniający nihilizm. Produkcja zrealizowana z dbałością o detaliczną precyzję i szczegółowy scenograficzny super realizm - uchwycone doskonałym okiem Emmanuela Lubezkiego, w długich płynnych ujęciach (scena ucieczki w aucie). Przyznaję, że nie jestem hurraoptymistycznym zwolennikiem tego rodzaju surowego futurystycznego kina, a ostatnio coś w podobnej estetyce wizualnej, co by mnie zachwyciło bez reszty oglądałem w przypadku 12 małp Gilliama. Jednak nawet, gdy przez wzgląd na przynależność gatunkową film Cuaróna nie pobudził u mnie totalnej ekscytacji, to przypomniał, iż trochę się stęskniłem za taką formułą - szczególnie gdy obiektywnie stanowi najwyższą jakość w swojej kategorii. Children of Man to kino odpychające i przerażające, brudne i surowe, jednocześnie ze względu na czas powstania nowatorskie technicznie, a jego wymowa filozoficzna przez pryzmat nadziei szczególnie wartościowa i na przekór złowieszczym proroctwom mimo wszystko choć odrobinę optymistyczna. Podsumowując, absolutnie czasu przed telewizorem nie żałuję i Romie poniekąd za motywujący impuls dziękuję.

Roma (2018) - Alfonso Cuarón

Spostrzegając jedynie przez pryzmat oceny profesjonalnych krytyków oczekiwałem bardzo wiele, natomiast gdyby wokół Romy nie było tak głośno, zapewne trzymając się wyłącznie mojej własnej (okrojonej istotnie) oceny filmów Alfonso Cuaróna, to zakładałbym że będzie to kino na wysokim poziomie warsztatowym i z dużymi ambicjami artystycznymi, lecz bez tej trudno definiowalnej cechy nadrzędnej, która by mnie mogła sprowokować do ogromnego zachwytu. Nie podlega żadnej dyskusji fakt, iż pod względem artystycznej formy stawiającej najsilniejszy nacisk na obraz jest to dzieło wybitne, a poetyka zastosowanej metody operatorskiej robi wielkie wrażenie. Technika ekspozycji wizualnej wykorzystująca fenomenalnie płynne i obszerne ujęcia powoduje, iż z pozoru zwyczajna historia nabiera zupełnie wyjątkowego charakteru, pozwalając widzowi na głębokie przeżywanie dramatycznych wydarzeń rozgrywającej się jakby w tle tej kroniki codzienności. Cuarón opowiadając w pierwszym planie o życiu bohaterki będącej kimś więcej niż tylko pomocą domową, w zasadzie dzieli się osobistą biografią rodzinną, opisując w dalszym planie zarówno swoje dzieciństwo we wstrząsanym krwawymi zamieszkami Meksyku lat siedemdziesiątych oraz subtelnie malując portret prawdziwej miłości i bezinteresownego oddania. Intymność stanowi o sile emocjonalnej filmu - przeżywanie w milczeniu losów postaci oraz wyeksponowany powolną wycofaną narracją czas na kontemplację wizualnych detali. Roma to taki rodzaj z jednej strony zaangażowanego, a z drugiej neutralnego narracyjnie komentarza, który w zasadzie każdy widz musi sobie samodzielnie wypracować, a pomóc mu w tym powinna całkowicie pozbawiona silnej sugestii interpretacyjnej metoda opisywania rzeczywistości, poprzez nieinwazyjny wgląd w fabularnie określoną rzeczywistość. Tyle że potrzeba tutaj sporej wiedzy odnośnie kontekstu właśnie osobistego życia reżysera (także scenarzysty i operatora w jednym), ale także znajomości społeczno-kulturowego i politycznego oblicza Meksyku sprzed ponad czterdziestu laty, aby posiąść umiejętność zrozumienia treści i dotrzeć do jej istoty. Bez tego jest to działanie pozbawione niezbędnej etiologii, a film przeleci przez ekran, jako długie i  rzecz jasna genialne wizualnie ujęcie życia pewnej grupy ludzi powiązanych więzami nie tylko rodzinnymi. Na co absolutnie nie zasługuje, bowiem jego wartość artystyczna, zaangażowanie emocjonalne oraz historyczne znaczenie w sensie sugestywnej lekcji jest szczególne.

P.S. Jestem przekonany, iż film zostanie jeszcze wielokrotnie nagrodzony, a wiele z mistrzowsko zinterpretowanych scen, w tym ta genialna klamra z przelatującym samolotem przejdzie do historii światowego kina.

Gravity / Grawitacja (2013) - Alfonso Cuarón

Ktoś tu sobie niezłe jaja robi, po znajomości promocję producentowi realizuje, nominując Grawitacje do Oscara w kilku prestiżowych kategoriach. Ja rozumiem, że film to pod względem sposobu realizacji przełomowy, ale żeby przy okazji pewnej nowatorskiej technologii budować wokół obrazu aurę niemal kultową, to już gruba przesada. Być może mój prywatny problem związany z percepcją najnowszej produkcji Alfonso Cuarona to przede wszystkim zupełnie niezaspokojone oczekiwania odnośnie zawartości "treści w treści" - że sparafrazuje pewnego klasyka. Ona istotą tutaj w założeniu być powinna - samotność w przestrzeni kosmicznej i walka o przetrwanie przecież kapitalnym materiałem do stworzenia wyjątkowego szkicu ludzkiej psychiki. Niestety zamiast przekonującego studium umysłu i duszy, otrzymałem sztucznie naciąganą, banalną konstrukcję, spłyconą dodatkowo wątpliwej jakości grą aktorską Sandry Bullock. Założenie pierwotne twórcy padło nie tyle pod naporem efektów specjalnych, które nota bene jednocześnie robiąc wrażenie, uśmieszek politowania okolicznościami w jakich umieszczone wywołują. Ono uśmiercone nieumiejętnym ukazaniem wielu złożonych procesów emocjonalnych i zupełnym brakiem wiarygodności przebiegu akcji. I tu "czarna dziura" co efekt zakładany pochłonęła się znajduje, bo jak docenić starania aktorów, speców od plastycznej strony realizacyjnej, gdy cała uwaga skupiona na tym cholernym, nieodpowiedzialnym zestrzeleniu satelity co w konsekwencji taką rozpierduchę czyni! :) Pęka w rezultacie ten nienaturalnie nadęty balonik - grawitacja ściąga w dół intencje Cuarona.

P.S. Faktem, że oprócz dominujących przez pryzmat bardzo wysokich oczekiwań licznych wad, sporo jest tu na co najmniej zadowalającym poziomie, a poniekąd poetycka w swej wymowie scena bujania Stone w stanie nieważkości w pozycji embrionalnej, zaiste sugestywna i zwyczajnie piękna w swojej archetypicznej formie.  Jednak to chyba mało, by tak głośno o Grawitacji było? :(